Porada zoologiczna

Formikarium-Mrówki

Formica to po łacinie „mrówka”, stąd formikarium.
Kilka słów wyjaśnienia. Zazwyczaj temat artykułu jest związany z produktami leżącymi na półkach lub zagadnieniami, które poruszają klienci. Jednak ostatnio, czytając jakiś artykuł, spotkałam się z pojęciem „formikarium”. Zgłębiając temat okazało się, że myrmekologia jest fascynującym zagadnieniem i warto poświęcić jej artykuł.

Hodowla mrówek jest rzadko spotkanym hobby. Jednak popularność tej gałęzi terrarystyki rośnie- mrówki są aktywne cały dzień, mają niespotykany u innych zwierząt system porozumiewania się i współpracy.

Pierwszą decyzją, którą trzeba podjąć jest wybór gatunku. W naszym kraju występuje około 100 gatunków i ciągle oznacza się nowe. Różnią się one wielkością, kolorem i zachowaniem. Równie ważne są wymiary formikarium, możliwość zapewnienia najwyższej jakości pokarmu oraz możliwość zapewnienia kolonii zimowego spoczynku.

Są dwa sposoby założenia kolonii. Można samodzielnie złapać królową lub zakupić gotową kolonię od hodowcy lub w sklepie mrówczarskim. Specjaliści twierdzą, że pierwszy sposób przynosi dużo więcej satysfakcji i nie jest niemożliwy. Sezon rozrodczy rozpoczyna się w połowie kwietnia i trwa do ostatnich ciepłych dni października.
Królowe wylatują wtedy z gniazd na jedyny w życiu lat godowy.

Po kopulacji zrzucają zbędne już skrzydła i szukają miejsca do wykopania jamki i złożenia jaj. Taką królową można spotkać biegającą po chodniku lub polnej drodze. Wtedy można ją delikatnie złapać i umieścić w przygotowanej próbówce lub strzykawce. Wcześniej próbówkę należy napełnić do połowy przegotowaną wodą a następnie umieścić w niej silnie zbity kłębek waty.
Trzeba go upchać tak aby do końca próbówki zachować 3-5 cm, tworząc w ten sposób mrówkom komorę z wodą. Drugi koniec próbówki, po złapaniu królowej, trzeba zatkać watą o mniejszej gęstości aby zapewnić dopływ powietrza. To prymitywne formikarium zostało opracowane w latach 70- tych przez dwóch myrmekologów i do tej pory jest najlepszym patentem na początki hodowli. Po złapaniu królowej przez kilka dni trzeba zapewnić jej spokój.

Przy odrobinie szczęścia już na drugi dzień pojawią się pierwsze jajeczka. Królowa samodzielnie wykarmi potomstwo produktami metabolizmu ciał tłuszczowych powstającymi z rozkładu już zbędnych mięśni poruszających skrzydłami. Jednak pokarmu wystarcza zwykle jedynie dla kilku robotnic, potem kolonię należy zacząć dokarmiać. Jej rozwój trwa przez kilka wiosennych i letnich miesięcy. Jest zależny przede wszystkim od dostępności pokarmu. Żywienie kolonii opiera się na węglowodanach i białku. Robotnice odżywiają się przede wszystkim węglowodanami, cukrami i innymi odżywczymi substancjami. Białko zwierzęce jest potrzebne larwom do prawidłowego rozwoju.

Wraz z rozwojem kolonii trzeba zapewnić mrówkom większą przestrzeń. Są dwa typy formikarium: „R” jest to formikarium, gdzie część gniazdowa jest połączona z wybiegiem, „I” polega na tym, iż część gniazdowa jest to dość wąsko lecz względnie wysoko zbudowane mrowisko. Jest to dobry wybór dla gatunków nadrzewnych.
Dobrze zaprojektowane formikarium powinno mieć dwa rodzaje komór: wilgotne oraz suche w proporcjach odpowiednich dla danego gatunku. Mrówki zużywają mało tlenu stąd nie ma obaw, że się poduszą. Ponadto mają dużą tolerancję na zawartość dwutlenku węgla w powietrzu. Dopływ tlenu występujący podczas podawania pokarmu w zupełności im wystarczy.
Miejsce na formikarium nie może być wystawione n bezpośrednie działanie słońca, powinno być zabezpieczone przed przypadkowym strąceniem, względnie spokojne i o stałej temperaturze. W warunkach domowych średnia temperatura wynosi około 20- 30 stopni, w okresie zimowania 3-7 i nie może spaść poniżej zera.

Fascynującym zagadnieniem jest sposób porozumiewania się. Robotnica napotykając obfite źródło pokarmu ciągnie od niego do gniazda szlak zapachowy. Inne mrówki idąc tym szlakiem pozostawiają swój zapach.
Po zgromadzeniu się odpowiedniej ilości robotnic zaczynają one swoją pracę zbierając spadź czy ćwiartując zdobycz.
Feromony są wykorzystywane także podczas alarmowania o zagrożeniu, jednak ich zestaw jest różny w zależności od gatunku. Ponadto każda kolonia ma swój zapach, co pozwala robotnicy odróżnić swoją kolonię od obcej.
Innym zmysłem wykorzystywanym do komunikacji jest dotyk. Mrówki głaszczą się czułkami aby sprawdzić zapach kolonii.
Dotyk jest wykorzystywany także w komunikacji z mszycami. Aby wydobyć spadź mrówka bębni mszycę po odwłoku czułkami.
Często mówki wykorzystują także komunikację dźwiękową. Brak narządów słuchu sprawia, że dźwięki są odbierane jako drgania podłoża. Jest to przydatne kiedy przykładowo mrówka jest zasypana w tunelu i wzywa pomoc.

Mrówki opanowały wiele środowisk lądowych i często są na nich gatunkiem dominującym. Jest to możliwe dzięki świetnie wykształconym narządom zmysłu. To dzięki nim, obok innych owadów społecznych, są jednymi z najinteligentniejszych owadów. Mrówki są wyposażone w oczy złożone, mogą także występować oczy proste. Te złożone pełnią podstawowe funkcje, proste, jeśli występują, spełniają jedynie rolę pomocniczą pozwalając na odbiór intensywności światła, ale nie obrazu.
Mrówki widzą kolory ale w inny sposób. Nie widzą czerwonego, za to są wrażliwe na ultrafiolet.
Ponadto są wrażliwe na polaryzację światła. Cząsteczki pyłu zawieszone w atmosferze jak i sama atmosfera, działają jak filtr polaryzacyjny.
Od odległości jaką przebywa światło zależy kierunek polaryzacji. Mrówki widzą niebo w koncentryczne prążki co pozwala na orientację w terenie.
Poza tym mają one świetny zmysł orientacji czasowej. Wiedzą, że słońce porusza się po niebie i są w stanie określić w jakiej porze dnia występuje dane zjawisko.
Jest to istotne dla mrówek zbierających nektar z kwiatów, które wydzielają go tylko o określonej porze.

Potrafią wyczuwać kierunek siły ciążenia. Są w stanie wyczuć zmianę kąta nachylenia płaszczyzny, po której się poruszają już o dwa stopnie.
Zmysł smaku mieści się na żuwaczkach i innych częściach aparatu gębowego, na końcach czułków ale także na przednich odnóżach.
Są wrażliwe na smak gorzki, słony, słodki, kwaśny jednak ta wrażliwość różni się od naszej. Niektóre smaki odbierane przez ludzi jako słodkie, dla mrówek są niewyczuwalne.

Życie mrówek, ich zachowanie to temat- rzeka. Starałam się poruszyć najważniejsze kwestie ważne przy zakładaniu formikarium oraz opisać kilka ciekawostek. W sieci jest mnóstwo stron orz filmów stworzonych przez fanów myrmekologii, więc każdy zainteresowany tematem znajdzie tam interesujące go informacje.

Bibliografia:

  • terrarium.com.pl
  • antmania.pl
  • myrmekologia.prv.pl

Inne porady

Exo Terra SunRay Fixture

Exo Terra jest jedną ze specjalistycznych gałęzi firmy Hagen. Powstała w 2000 roku i...

Jak odpowiednio transportować gady

Co prawda z gadami nie wychodzimy na spacery, ani nie zakładamy im smyczy, ale...

Terrarium dla ptasznika

Najczęściej kupowanym terrarium dla ptasznika jest terrarium szklane. Dzieje się tak nie bez przyczyny....

Oswajanie gadów

Wielu amatorom terrarystyki wydaje się, że po zakupieniu wybranego przez siebie zwierzaka, będzie można...

Terrarium dla Drzewołazów

Drzewołazy to przepiękne, prowadzące dzienny tryb życia płazy bezogonowe, charakteryzujące się niesamowitymi barwami. Osobom...

Żaba bananowa

Łacińska nazwa tej sympatycznej żabki to Afrixalus fornasini, płazy te mierzą ok 3-4 cm...

Chipsi Snake

W opiece nad wężami, bardzo ważny jest dobór odpowiedniego podłoża, które umieścimy na dnie...

Żmija zygzakowata

Żmija zygzakowata to jedyny jadowity wąż żyjący w Polsce. Poza nią, w naszym kraju...

Zwierzęta albinosy

W powszechnym przekonaniu albinizm jest przypadłością ludzką. W rzeczywistości albinosami są także zwierzęta ....

Odpowiedni wybór roślin do terrarium

Bardzo często mamy problem z doborem właściwych roślin terrarystycznych dla naszego gada. Najczęściej klienci...

Rośliny do terrarium

Przy zakładaniu terrarium, hodowcy często borykają się z problemem jaki typ roślin wybrać -...

Ogrzewanie w terrarium z żółwiem stepowym

Dla żółwi, będących zwierzętami zmiennocieplnymi, temperatura otoczenia jest bardzo istotna, ponieważ to właśnie ona...

Felsuma madagaskarska

Felsuma madagaskarska Phelsuma madagascariensis to najładniejszy gekon o aktywności dziennej. Zamieszkuje wyspę Madagaskar oraz...

Jak utrzymać wilgotność w terrarium tropikalnym

Hodując gady lub płazy ze strefy tropikalnej jednym z istotnych czynników jest utrzymanie odpowiedniej...

Jadowite gady, płazy i pajęczaki

W świecie zwierząt jedną z najbardziej efektywnych sposobów obrony oraz ataku jest broń chemiczna....

Karaczan madagaskarski

Karaczan madagaskarski (Gromphadorhina portentosa) to dość popularny gatunek, chętnie hodowany przez terrarystów głównie ze...

Gekon orzęsiony

Gekon orzęsiony (Correlophus ciliatus) to urocza, mała jaszczurka z rodziny Diplodactylidae. W hodowlach bardzo...

Pelinobius muticus

Ptasznik o łacińskiej nazwie Pelinobius muticus to przedstawiciel największych pająków dostępnych w sprzedaży. Dorosła...

Gekon lamparci – jakie podłoże wybrać?

Wybierając podłoże dla gekona lamparciego trzeba kierować się nie tylko jego wyglądem, ale także...

Wąż amurski

Wąż amurski (Elaphe schrenckii) występuje w azjatyckiej części Rosji, w Chinach i Korei. Spotyka...

Gekon Toke

Gekon Toke (łac. Gekko gecko) to przedstawiciel rodziny gekonowatych. Jest to dość popularna jaszczurka...

Modliszka storczykowa

Modliszka storczykowa (Hymenopus coronatus) to jeden z piękniejszych gatunków z rodziny Hymenopodidae. Występuje na...

Gąsienica trociniarki czerwicy (Cossus cossus)

Trociniarka to jeden z największych motyli zamieszkujących Polskę. Ćma ta występuje na terenie całej...

Wąż chiński

Wąż chiński (Orthriophis taeniurus) inaczej zwany także wężem tajwańskim lub wężem smugookim to stosunkowo...

Jak obchodzić się z jadowitymi stawonogami w terrarium?

Zaczynając swoją przygodę z ptasznikami, skorpionami lub innymi zwierzętami posiadającymi jad, powinniśmy zwracać szczególną...

Ptasznik białokolanowy

Acanthoscurria geniculata to naziemny, pięknie ubarwiony ptasznik dorastający do bardzo dużych rozmiarów. Opisał go...

Agama błotna

Agama błotna to jaszczurka nadrzewno-wodna występująca licznie w pobliżu rzek na terenie Azji Południowej....

MBD – metaboliczna choroba kości u gadów

MBD (ang. metabolic bone disease), czyli metaboliczna choroba kości, jest jednym z najczęściej diagnozowanych...

Lasiodora parahybana

Jest to największy pająk na świecie, zaraz po Theraphosa Blondi. Występuje w Brazylii, w...

Pyton królewski

Pyton królewski (Python regius) jest jednym z najpiękniejszych i najłagodniejszych węży. Jest również jednym...

Gekon kanaryjski

Gekony to bardzo liczna i zróżnicowana rodzina małych i średnich jaszczurek. Są one popularne...

Idealne podłoże terrarystyczne – wermikulit

Wermikulit jest ekologicznie czystym minerałem z grupy hydromik. Wermikulit powstaje w skorupie ziemskiej podczas...

Ambystoma mexicanum – aksolotl meksykański

Aksolotl jest neoteniczną formą gatunku płaza ogoniastego. Neotenia to zdolność płciowego rozmnażania się larw...

Czym jest pajęczyna?

Sieć pajęcza to unikalny twór, który jest przedmiotem badań już od dawna. Zbudowana jest...

Żaba trawna

Żaba trawna (Rana temporaria) należy do grupy żab brunatnych. Jej skóra najczęściej przybiera barwę...

Agama brodata

Agama brodata (Pogona vitticeps) to jaszczurka zamieszkująca suche, ciepłe obszary leśne i kamieniste pustynie...

Rosiczka

Rosiczka (Drosera L.) należy do rodziny rosiczkowatych (Droseraceae). Jest popularną rośliną owadożerną, występującą prawie...

Rzekotka drzewna

Rzekotka drzewna (Hyla arborea) to mała żaba, mająca około 5 cm długości. Dzięki przylgom...

Cykl życiowy kleszczy

Kleszcze w trakcie swojego życia, trwającego 2-4 lata, przechodzą 3 stadia rozwojowe: larwy, nimfy,...

Węże zbożowe

Jednym z popularniejszych gatunków zwierząt egzotycznych są węże zbożowe (Pantherophis guttatus), potocznie nazywane zbożówkami....

Pyton bredla (Morelia bredli)

Morelia bredli (Gow, 1981) charakteryzuje się mocną i zbitą budową ciała, typową dla pytonów...

Choroby ptaszników

Pająki są zwierzętami dosyć odpornymi na różnego rodzaju dolegliwości, jednak mimo wszystko też czasami...

Rak luizjański (Procambarus clarkii)

Jest to bardzo ciekawy gatunek raka słodkowodnego. Pochodzi ze Stanów Zjednoczonych i Meksyku. Raki...

Narządy zmysłów węży

Wzrok Budowa oczu węży jest nieco inna niż u pozostałych gadów – mają one żółtawą...

Avicularia versicolor

Na wolności można spotkać ten gatunek w lasach deszczowych archipelagu Małych Antyli, głównie na...

Preparaty firmy Tropical dla terrarystów

Firma Tropical znana głównie z bogatego asortymentu dla akwarystów posiada również w swojej ofercie...

Straszyki australijskie

Gatunek dość łatwy w hodowli domowej. Samiec żyje 5-6 miesięcy, prawie dwa razy krócej...

Czym karmić świerszcze by ograniczyć ich zdychanie?

Świerszcze to najpopularniejsze i najczęściej stosowane owady karmowe. Swoją popularność zawdzięczają wielkiej ilości zalet,...

Żółw lądowy-roślinożerca!

Decydując się na zakup żółwia lądowego musimy pamiętać, że jest to gad, który potrzebuje...

Gekon lamparci

Gekon lamparci Eublepharis macularius to jeden z najpopularniejszych gekonów hodowlanych. Zamieszkuje pustynne i półpustynne...

Modliszka zwyczajna

Wygląd Należy do gromady owadów. Samiec modliszki osiąga 4-6 cm, samica jest nieco większa- mierzy...

Bazyliszki

Bazyliszek (basiliscus) to duża, drapieżna jaszczurka z rodziny hełmogwanowatych (Corytophanidae), dawniej zaliczana do rodziny...

Kameleon jemeński

Chamaeleo calyptratus Pochodzenie kameleona Występują w Afryce (Jemen, Południowa Arabia Saudyjska) i na Madagaskarze. Żyją w...

Anolis zielony

Zwany także anolisem karolińskim, legwanem czerwonogardzielowym, a nawet „kameleonem” Nowego Świata tą nazwę zawdzięcza...

Żaba kanałowa

Leptodactylus fallax-Inna nazwa tej żaby to: kurczak górski, żaba gigant. Występuje na wyspach Dominikany i...

Organ Jacobsona

Jest nazywany także organem lemieszowym, lemieszowo-nosowym lub womero-nasalnym. To narząd zmysłu wykrywający różne substancje...

Zimowi goście

Jesienią zwierzęta przygotowują schronienie na zimę. Mogą zawitać do naszego ogrodu jeże, żaby czy...

Cambarellus patzcuarense

Często w naszym akwarium pojawiają się coraz to egzotyczniejsze okazy stworzeń wodnych. Jednym z nich...

Legwan zielony w naszym domu

Czynnikiem warunkującym zachowanie Legwana zielonego jest instynkt. Wynika to po części z pozycji, jaką...

Patyczaki

Ciekawą i nie drogą propozycją dla osób rozpoczynających swoją przygodę z terrarystyką są patyczaki. Straszyki,...

Żółw Lamparci

Żółw lamparci [Stigmochelys (geochelone) pardalis] jest jednym z ładniejszych lądowców, głównie za sprawą mocno...

Gekon murowy

Gekon murowy, zwany czasem Gekonem mauretańskim, czasam po prostu jest nazywany "tarentola", ale nie...

Promieniowanie UV w terrarium

Każdy, kto zaczyna swoją przygodę z terrarystyką stanie przed problemem wyboru odpowiedniego oświetlenia i...

Żółw zawiasowy

Kinixys erosa występuje w zachodniej Afryce. Jego biotopem jest ściółka lasu tropikalnego, blisko płytkich...

Krab tęczowy

Kraby tęczowe swoją nazwę i popularność zawdzięczają różnorodnemu ubarwieniu. Są padlinożercami. Dorastają do 20cm...

Co wiemy o żółwiach wodnych ?

Żółwie wodne to bardzo popularne zwierzątka domowe – ale niestety, wiele z nich ginie...

Chcę mieć pająka

Przygodę z ptasznikami najlepiej jest zacząć od gatunku spokojnego, słabo jadowitego i odpornego na...

Pielęgnacja żółwi

Nie każdy posiadacz żółwia lądowego zdaje sobie sprawę ,że gady te należy kąpać przynajmniej...

Krab wampir

Geosesarama sp. Vampire Pochodzi z lasów tropikalnych Sulawesi (celebesu) , występuje również w Azji Południowo...

Ptaszniki

Duże włochate pająki zawsze wzbudzają respekt i zaciekawienie dlatego warto wiedzieć,że... Ptasznikowate (Theraphosidae) to rodzina...

Jak określić wiek pająka ?

Jak określamy wiek pająka, czyli... Co to jest N1, L2 czy DC ? Pająki rosną skokowo....

Żaba gigant

Żaba znana pod wieloma imionami – żaba gigant, żaba kanałowa, kurczak górski. Właściwie określa ją...