Porada zoologiczna

Rybołowy

Charakterystyka gatunku

Rybołów (Pandion haliaetus) jest okazałym ptakiem szponiastym. Największe osobniki mogą osiągać ponad 60 cm długości ciała i 170 cm rozpiętości skrzydeł. Bardzo charakterystyczne ubarwienie sprawia, że jest gatunkiem łatwym do odróżnienia od innych ptaków szponiastych. Prawie cały spód ciała jest biały, z wyjątkiem ciemnych plam w nadgarstkach, czarniawych końcówek skrzydeł oraz brunatnego pasa wzdłuż skrzydła i przepaski na szyi, która jest wyraźniejsza u samic i młodych ptaków. Brunatny wierzch ciała silnie kontrastuje z białą głową, opatrzoną ciemnymi pasami przebiegającymi na wysokości oczu. Równie charakterystyczna jest sylwetka – długie, smukłe skrzydła i ogon, wąska głowa. Podczas szybowania i krążenia rybołów załamuje część dłoniową skrzydła do tyłu i ku dołowi.

Dojrzałość płciową uzyskuje między 3 a 5 rokiem życia. Przylatuje na lęgowiska w Polsce na początku kwietnia, rzadziej już pod koniec marca. Toki odbywają się na dużej wysokości. Samiec opada gwałtownie w kierunku samicy ze złożonymi skrzydłami, z reguły trzymając w szponach rybę. Ewolucjom tym towarzyszy głośne nawoływanie. W drugiej połowie kwietnia rybołowy składają 2-3 jaja (wyjątkowo 1-4). Wysiadują je obydwa ptaki z pary przez średnio 39 dni. W pierwszej fazie lęgu pokarm dla samicy i piskląt zdobywa samiec. Młode opuszczają gniazdo po 50–60 dniach (w drugiej połowie lipca), lecz przez kilka następnych tygodni są karmione przez rodziców. Rybołowy odchowują od 1 do 3 piskląt (najczęściej 2). Pod koniec sierpnia ptaki odlatują na zimowiska.

Tryb życia i zachowanie

Rybołów łowi ryby z lotu nurkowego. Widząc ofiarę, rybołów rzuca się do wody z powietrza i ze zwiniętymi skrzydłami nurkuje za nią. Mimo mokrych piór i dodatkowego ciężaru zdobyczy musi się poderwać do lotu. Nurkujący rybołów osiąga prędkość 30-60 km/h. Potrafi przy tym na krótko zatrzymać się nad wodą.

Jest ptakiem wędrownym. Do Polski przylatuje w marcu i kwietniu. Odlatuje w okresie od września do października. Zimuje w południowej Afryce i Azji.

Rybołowy występują w lasach z jeziorami, stawami rybnymi i innymi sztucznymi zbiornikami wodnymi. Ponieważ, jak wskazuje nazwa, pokarmem rybołowa są ryby, jednym z warunków występowania ptaka jest ich dostępność. Drugim kluczowym czynnikiem jest obecność odpowiedniego drzewa do założenia gniazda. Na miejsca gniazdowe rybołowy wybierają zwykle fragmenty dość starych drzewostanów, a raz wybrane miejsce lęgowe para rybołowów zajmuje przez wiele kolejnych lat. Do gniazdowania ptaki te potrzebują starych, wyniosłych drzew, przeważnie sosen, o odpowiednio ukształtowanej koronie umożliwiającej łatwy wylot z gniazda. W Polsce rybołowy rzadziej na gniazdo wybierają modrzew lub świerk. Rybołowy budują gniazdo na szczycie drzewa, którego wiek zwykle przekracza 150–160 lat, ponieważ dopiero wtedy korony (gałęzie) na szczycie sosen przybierają kształt parasolowaty, który umożliwia stabilne osadzenie gniazda na czubku. Zauważmy jednak, że wiek rębności dla sosny w zagospodarowanych lasach wynosi 80–120 lat. Z tego powodu z reguły brakuje odpowiednich miejsc lęgowych dla takich wymagających gatunków jak rybołów.

Znamienne jest, że w ostatnich kilkudziesięciu latach rybołowy zaczęły gniazdować również na sztucznych konstrukcjach, np. na wieżach przeciwpożarowych w lasach i na słupach energetycznych (zarówno na używanych, jak i tych nieczynnych).

Pożywienie

Gatunek ten żywi się wyłącznie rybami.

Rybołów to gatunek chroniony, wymieniony w Polskiej czerwonej księdze zwierząt i w Dyrektywie ptasiej jako narażony na wyginięcie. Jest zagrożony przez utratę siedlisk wskutek wyrębu starych drzew w pobliżu wód, intensyfikację turystyki wodnej oraz nielegalny odstrzał na stawach hodowlanych. W ostatnich kilku dziesięcioleciach populacja krajowa nie przekraczała 75 par. Obserwowany w latach 90. wzrost liczebności miał najwyraźniej charakter okresowy. Obecnie po drastycznym spadku liczebność populacji ocenia się na 30-35 par.

Na chwilę obecną możemy obserwować parę ptaków na żywo. Stanowisko rybołowa, które mogą obserwować internauci znajduje się na terenie Nadleśnictwa Lipka w północno-zachodniej Polsce. Transmisja odbywa się dzięki współpracy Lasów Państwowych i Polskich Sieci Elektroenergetycznych.

Adres strony: www.lasy.gov.pl/informacje/kampanie_i_akcje/rybolow

Bibliografia:

  • ptaki.info/rybołów
  • www.koo.org.pl
  • www.medianauka.pl

Inne porady

Urlop a papuga

Papugi są z natury zwierzętami bardzo emocjonalnymi, silnie związanymi z rodziną, a w szczególności...

Kupno klatki dla ptaków – na co zwrócić uwagę?

Dobór odpowiedniej klatki dla danego gatunku ptaków jest najważniejszą kwestią w kompletowaniu wyprawki, ponieważ...

Odmiany kanarków śpiewających

Jest wiele odmian kanarków, w tym artykule chciałabym skupić się na kanarkach tzw. śpiewakach. Ptaki...

Papuzi karnawał

Fiesta! Na fali trwającego karnawału, chciałabym zaproponować właścicielom wszelkiej maści papug i papużek świetną...

Dlaczego kanarek nie śpiewa?

Kanarki znane są z pięknego śpiewu, dla wielu właścicieli tych wyjątkowych ptaków jest to...

Ptaki drapieżne – Aguja

W tym roku latem pojechałam wraz z sześcioletnią córką do Leśnego Parku Niespodzianek w...

Rozella królewska

Rozella królewska to papuga o intensywnym, czerwono-niebieskim upierzeniu. Dorosły osobnik osiąga ok. 32-37 cm....

Cała prawda o piasku dla ptaków

Piasek dla ptaków to produkt, który znajdziemy na półce sklepowej każdego sklepu zoologicznego. Drobno...

Witaminy w ptasiej diecie

Witaminy to związki organiczne niezbędne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu. Pełnią one ważną...

Z żako u weterynarza

Żako to gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych. Poniżej przedstawiono najczęstsze choroby występujące...

Świergotka Wielobarwna

Świergotka Wielobarwna (Psephotus varius) jest obok papugi falistej oraz nimfy najchętniej hodowaną papugą australijską....

Jak przewidzieć zmiany pogody na podstawie zachowań zwierząt?

Na podstawie zachowania zwierząt i roślin można prognozować pogodę. Zwierzaki swoim zachowaniem często okazują,...

Papużka nierozłączka

Nierozłączki (Agapornis), obok papużek falistych, to najbardziej popularne ptaki ozdobne hodowane w naszych domach....

Sepia dla ptaków

Organizm papugi, tak jak każdy inny, potrzebuje wapnia. Wapń jest pierwiastkiem, który służy do...

Ubarwienie papużek falistych

Jednym z powodów, dla których papużki faliste są gatunkiem tak lubianym przez miłośników ptaków,...

Amadyna wspaniała

Amadyna wspaniała (Poephila gouldiae) jest jednym z najładniejszych ptaków australijskich. Ptak znany jest również...

Nimfa w naszym domu

Nimfy są jednymi z najpopularniejszych papug trzymanych w domach. Jest to niewątpliwie wynik wielu...

Mewka japońska

Mewka japońska jest gatunkiem od dawna popularnym nie tylko w Polsce, ale także na...

Zimowe liczenie ptaków

W ostatni weekend stycznia w Polsce nastąpi kolejne zimowe liczenie ptaków. Akcja jest inspirowana...

Czy dokarmiać ptaki zimą?

Ptaki często przylatują w pobliże naszych domów, gdyż wiedzą doskonale, że mogą spodziewać się...

Versele-Laga Gold Patee Red

Gold Patee Red jest pokarmem uzupełniającym o miękkiej konsystencji przeznaczonym dla kanarków i ptaków...

Wątroba u ptaków

Wątroba jest bardzo istotnym narządem. Jej budowa histologiczna u ptaków jest podobna do budowy...

Przerost dzioba u ptaków

Dziób pełni u ptaków wiele funkcji – umożliwia pobieranie pokarmu, poruszanie się, budowanie gniazda,...

Po co papugom jod?

Obok szeregu witamin, o których najczęściej klienci pamiętają w codziennym żywieniu swoich ptaków, bardzo...

Dokarmianie ptaków zimą

Dokarmianie ptaków w zimie cieszy się ogólną aprobatą i może przysparzać wiele frajdy zarówno...

Zakup kanarka – co trzeba wiedzieć?

Kanarek nie należy do ptaków zbyt wymagających. Jego hodowla jest przyjemna i niezbyt droga...

Jakie owoce podawać papugom

Papugi w naturalnym środowisku często zjadają owoce. Owoce zawierają fruktozę – a ta sprawia, że...

Papuga Falista

Papużka falista (Melopsittacus undulatus) – gatunek małego ptaka z rodzinypapugowatych (Psittacidae), zamieszkujący głównie południowe...

Papuga Tarczowa

Papuga Tarczowa (Barabanda) Polytelis Swansonie Papugi te żyją w Australii. Występują tam w dwóch populacjach...

Dlaczego ptaki wyrywają pióra ?

Wydziobywanie piór u ptaków, inaczej zwane pterofagią najczęściej wynika z błędów żywieniowych, obecności pasożytów...

Srebrnodziobek indyjski

Srebrnodziobek indyjski żyje w Indiach i na Cejlonie. Drugi podgatunek srebrno dziobek Afrykański żyje...

Astryld trzcinowy

Astryld trzcinowy zwany przez hodowców popularnie trzciniakiem, a w Polsce krasnogonkiem zamieszkuje północne wybrzeże...

Rozmnażanie papużek falistych

U papużek falistych nie występuje ściśle określony okres rozrodczy, mogą więc one gniazdować o...

Ciekawostki o kanarkach

Kanarek - Ciekawostki Ile waży kanarek? Od 20 do 35 gram w zależności od rasy Ile piór...

Arauana

Ararauna to piękna i duża papuga. Choć bardzo łatwo się oswaja, nie jest jednak...

Ptaszyniec–co to takiego ?

Jest to roztocz o długości 0,5-0,65 mm w kolorze białoszarym. Roztocze te odżywiają się krwią....

Jak oswoić papugi ?

Jeśli ktoś nie ma żadnego doświadczenia w postępowaniu z papugami, a chciałby mieć oswojoną,...

Pierzenie u papug

Pierzenie – czyli proces wymiany piór u ptaków. Pióra naszych ulubieńców po pewnym czasie ulegają...

Aleksandretta

Aleksandretta obrożna nazywana „aleksą” jest średniej wielkości ptakiem (ok. 40 cm długości) z rodziny...

Ptaszyńce

Ptaszyńce – co to takiego i jak sobie z nimi poradzić ? Jeśli zdecydowaliśmy się...

Pierzenie u kanarków

Kanarki przechodzą pierzenie dwukrotnie. "Duże", podczas którego następuje wymiana całego upierzenia, przypada na jesień (sierpień,...

Zimowe dokarmianie ptaków

Vademecum zimowego dokarmiania ptaków - Dlaczego? Kiedy? Gdzie? Czym? Zima to czas kiedy w widoczny...

Zeberka

Zeberka (amadyna zebrowata) to mały ptak z rodziny astryldów ( rodzina ptaków wróblowatych, obejmująca...

Żywienie papug

Ptaki żywione urozmaiconym i zdrowym pokarmem żyją dłużej. Sprawa oczywista dla wszystkich, problem zaczyna...

Kanarek

Wyspy Kanaryjskie to archipelag górzystych wysp położonych w odległości ok. 1000 kilometrów od brzegów...

Kiedy nasz wybór padł na nimfę

Kiedy chcielibyśmy, aby nasz lotny przyjaciel towarzyszył nam niemal przez cały czas, kiedy jesteśmy...